الشيخ علي المشكيني

16

تفسير روان (فارسى)

حديث : آنچه در نفس از تصور و تصديق خلجان مىكند . تفسير : قَالَ يَابُنَىَّ لَا تَقْصُصْ رُؤْيَاكَ عَلَى إِخْوَتِكَ فَيَكِيدُوا لَكَ كَيْداً إِنَّ الشَّيْطَانَ لِلْإِنسَانِ عَدُوٌّ مُبِينٌ يعنى : يعقوب گفت : اى پسر عزيز و كم سن و سالم ، هرگز خوابت را براى برادرانت بازگو مكن تا آنها براى تو مكر و حيلهء عظيمى بينديشند ؛ به يقين ، شيطان براى انسان دشمنى آشكار است . يعنى علاوه بر آن كه صفت حسد در خميرهء ذات انسان وجود دارد و پيوسته او را به سوى عكس‌العمل ناروا وا مىدارد ، شيطان نيز كه دشمنى آشكار است رذايل را تقويت مىكند . وَكَذلِكَ يَجْتَبيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِن تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَعَلى آلِ يَعْقُوبَ كَمَا أَتَمَّهَا عَلى أَبَوَيْكَ مِن قَبْلُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ يعنى : فرزندم ، همان گونه كه پروردگارت تو را به ديدن چنين خوابى برگزيد - خوابى درست و رؤيايى صادق كه تحقق وعده را به صورت مثالى در عالم رؤيا بر تو روشن كرد - تو را در آينده نيز برمىگزيند ، يعنى مقام شامخ نبوت و رسالت را به تو عنايت مىكند ، و از تأويل احاديث به تو مىآموزد . يعنى از تأويل و تعبير خواب‌ها كه حديث نفس انسانى در عالم ديگر است ، يا معانى احاديث و اخبارى را كه از پيامبران گذشته و كتاب‌هاى آسمانى آنها نقل مىشود به تو تعليم مىكند ، و نعمت خود را بر تو و بر خاندان يعقوب تمام و كامل مىگرداند . مراد ، اعطاى منصب نبوت و امامتِ امت و ابلاغ كتاب آسمانى و شريعت ابراهيمى است ، چنان كه پيش از تو بر پدرانت ابراهيم و اسحاق تمام نمود . به يقين ، پروردگارت دانا و حكيم است . بايد دانست كه حديث در لغت عرب ، خبر و كلامِ القا شده است ، و خواب را نيز حديث گويند به لحاظ آن كه انسان خفته آن را نقل مىكند . و مناسب است در آيه ، حديث به اعم از خواب و احاديث مرويه حمل شود .